English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
شنبه ٢١ فروردين ١٤٠٠
چاپ مصاحبه نایب رییس اتحادیه نویسندگان بلاروس در نشریه ادبیات و هنر
چاپ مصاحبه نایب رییس اتحادیه نویسندگان بلاروس در نشریه ادبیات و هنر تاریخ ثبت : 1399/04/15
طبقه بندي : ,,
عنوان : چاپ مصاحبه نایب رییس اتحادیه نویسندگان بلاروس در نشریه ادبیات و هنر
مصاحبه شونده : <#f:3884/>
مصاحبه كننده : <#f:3885/>
محل مصاحبه : <#f:3886/>
منبع : از رایزنی فرهنگی ایران در بلاروس
تاريخ مصاحبه : <#f:3888/>
متن :

در چارچوب بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب مینسک 2020، سمپوزیوم «نویسنده و زمان» با حضور مهمانانی از کشورهای مختلف 15 تا 18 بهمن ماه سال گذشته در شهر مینسک مرکز بلاروس برگزار شد. مهدی قزلی، رییس بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان نیز از جمهوری اسلامی ایران در این سمینار حضور یافت.

آنچه در پی می آید متن مصاحبه خانم یلنا استلماخ، نایب رییس اتحادیه نویسندگان بلاروس با وی است که در حاشیه این سمینار صورت گرفته و در نشریه ادبیات و هنر «لیتاراتورا ای ماستاتستوا» شماره ۱۰ مورخه ۱۳ مارس سال ۲۰۲۰ به چاپ رسیده است:

یلنا استلماخ: من جزء هیأت ژوری مسابقه کشوری هستم که هر ساله برگزار می‌شود. این مسابقه که کمی قبل از جشنواره «نوشتار بلاروس» در ماه آگوست برگزار می‌شود دارای نه داور است که وظیفه آنها بررسی کتاب‌های ارسالی که با استقبال عمومی روبرو شده‌اند یا اینکه یادداشتی در مورد آنها در جایی نوشته شده است در 7 حوزه است. در کشور بلاروس دو رویداد بزرگ وجود دارد اولین آنها همین نمایشگاه بین‌المللی کتاب است و دومی جشنواره «نوشتار بلاروس» که در خارج از شهر مینسک برگزار می‌شود.

مهدی قزلی: کتاب‌های ارسالی به این جشنواره تنها به زبان بلاروسی هستند؟

-  خیر، در بلاروس دو زبان رسمی بلاروسی و روسی وجود دارد. اتفاقا همین امروز هم مراسم معرفی مجموعه داستانی را داشتیم که به زبان های بلاروسی، روسی و فرانسه نوشته شده بود. اگر به تفاهم برسیم امکان دارد چنین کاری بتوانیم با هم انجام دهیم.

ما به طور فعال به کار ترجمه هم می پردازیم. با همکاران لهستانی خود نیز مجموعه شعری چاپ کردیم که این مجموعه در ابتدا با حضور ما در لهستان معرفی شد و سپس در این نمایشگاه عرضه شد. همکاران لهستانی ما هم در نمایشگاه امسال شرکت کرده اند.

من شخصا یکی از کتاب های قصه ای که به روسی ترجمه شده است و امسال در غرفه شما وجود دارد را به زبان بلاروسی ترجمه کرده ام و قرار است که در مجله ادبی «شعله‌ها» که نزدیک به صد سال از شروع کارش می گذرد به چاپ رسد.

-   ما پروژه ای در ایران داریم به نام گرنت که در واقع حمایت از ترجمه آثار فارسی به دیگر زبان ها است. البته، به خاطر گستردگی بیشتر زبان روسی نسبت به زبان بلاروسی اولویت این پروژه بیشتر ترجمه به زبان روسی است.

-  به هر حال در خود بلاروس هم افراد کمتر به زبان بلاروسی صحبت می کنند. اگرچه من خودم این زبان را خوب صحبت می کنم. با این وجود ما به خاطر همکاری های دو جانبه ای که داریم و مثلا از زبان فرانسه به زبان بلاروسی ترجمه می کنیم به ترجمه به زبان بلاروسی هم علاقه‌مندیم.

-   در ادامه می خواستم خاطر نشان کنم که اگر ناشری از بلاروس خواهان فعالیت از طریق این پروژه باشد می تواند هر کتاب فارسی که انتخاب می کند را در سامانه این پروژه به ثبت برساند و بعد از بررسی مراحل کارشناسی و تعیین سطح کتاب و ناشر مبلغی به عنوان کمک هزینه ترجمه و انتشار تعلق خواهد گرفت که این مبلغ رقم قابل توجهی است که در حدود 3-4 هزار دلار برای کتاب های بزرگسالان است که این مبلغ برای کتاب کودک کمتر خواهد بود. پروژه گرانت می تواند برای ناشرانی که خواهان توسعه خود هستند طرح خوبی باشد و حداقل چاپ کتاب از زبان فارسی به زبان روسی یا بلاروسی را هم تامین کند.

-  ما در بلاروس هم انتشاراتی های دولتی و هم خصوصی داریم و با همه ی آنها ارتباط داریم و می توانیم از بین آنها تعدادی را معرفی نماییم. فقط می خواستم بدانم که مراحل و مکانیسم های بعدی کار در این پروژه چگونه است؟ برای مثال ما می توانیم انشاراتی به نام "ستاره" را انتخاب و معرفی نماییم که جناب وزیر، کارلوکوویچ، قبلا مدیر آن بوده اند و ایشان هم از پروژه ما حمایت خواهند کرد.

-  خیلی عالی. ولی در این پروژه کسی چیزی را به کسی معرفی نمی کند. انتشاراتی باید یک کتاب ایرانی را به هر روشی که خودش می داند پیدا کند، البته ما هم می توانیم در این امر راهنمایی و کمک کنیم. و بعد آن کتاب را در پایگاه اینترنتی ثبت می کند و بعد از کارشناسی اولیه مرحله به مرحله به ناشر قدم های بعدی گزارش داده می شود و نیازی به توافق در پشت میز نیست. به کمک این طرح در حال حاضر 400 کتاب توسط ناشران 22 کشور، کتاب هایی از زبان فارسی به دیگر زبان های دنیا ترجمه شده است.

ادبیات کودک همواره عرصه موفقیت است و برای مثال قصه های پنج نویسنده ایرانی و 5 نویسنده بلاروسی را انتخاب کنیم و آثار را برای جشنواره نوشتار بلاروس که در سپتامبر برگزار می شود، آماده نماییم.

به مانند کاری که با لهستان انجام دادید؟

-  با لهستانی ها ما بر روی 12 نویسنده کار کردیم و مجموعه شعر منتشر شد.

-  ادبیات کودک در ایران شورای مخصوص به خودش را دارد. من پیشنهاد شما را بلافاصله بعد از برگشت با مسئولان شورا مطرح خواهم کرد. و فکر می کنم امکان این اتفاق فراهم می شود.

-  به هر حال صحبت درباره ادبیات کودک همیشه وجود دارد. من خودم هر جایی که می روم در خصوص مسائل و مشکلات خواندن در کودکان بحث و گفتگو می شود. و اگر امکان همکاری مشترک برای انتشار این چنین کتاب هایی بوجود آید در بلاروس با استقبال زیادی همراه خواهد بود. من خودم چون نویسنده کودک هستم و حوزه فعالیت ام در این خصوص است با کتابخانه های کودکان ارتباط نزدیکی دارم.

-  من حتما این را طرح موضوع خواهم کرد. ضمن اینکه فکر می کنم یک تعدادی از آثار ادبیات کودک فارسی به زبان روسی ترجمه شده است.

-  برای ما پیدا کردن مترجمی که فارسی بلد باشد کار سختی است. در ضمن اگر بخواهیم بر روی ادبیات کودک کار کنیم باید طراحی آن را نیز در نظر داشته باشیم. بدین ترتیب می توانیم حوزه همکاری هایمان را گسترش دهیم. و از کارشناسان در حوزه های دیگر نیز دعوت بعمل بیاوریم تا در پروژه ما همکاری نمایند و این باعث معرفی هر چه بیشتر آثار خواهد شد.

گویا شما از روزنامه نگاری فعالیت خود را شروع کردید.

-  من از کودکی در حوزه مطبوعات و نویسندگی فعالیت می کردم. شاید بدلیل اینکه فعالیت های من در چند بخش گسترده بود و در یک جا متمرکز نبود بتوان این تصور را داشت. من در حال حاضر 15 کتاب منتشر کرده ام.

-  من هم کار خودم را از روزنامه نگاری و به عنوان رئیس تحریریه آغاز کردم. حالا چون شما از مطبوعات فعالیت خود را شروع نموده اید، در حال حاضر با وجود اینترنت شرایط روزنامه و مطبوعات در ایران چگونه است؟ چون در بلاروس تیراژ روزنامه ها کاهش داشته است.

-   در ایران هم همین اتفاق افتاده است. قاعدتا روزنامه نگاری در حال پوست انداختن می باشد. شاید باید خودش را بازنگری کند و خودش را مطابق با انقلاب فضای مجازی و شبکه های اجتماعی  بروز رسانی نماید و کاری کند که از این شرایط فرصت درست کند. چون به نظر می رسد روزنامه نگاری سنتی حتی اگر نگوییم که کارش تمام شده است ولی حتما وضعیت آن تغییر کرده است و مسیر جدیدی را طی می کند. البته فکر می کنم که هر جامعه ی ادبی احتیاج به  یکی دو تا مجله ی سنتی (منظورم در شیوه طبع است) داشته باشد ولی کارهای تجربی و حرفه ای دیگر نمی توانند بصورت کاغذی انتشار یابند و باید در فضای مجازی به پختگی برسند و بعد وارد فضای طبع و چاپ بشوند. دلیلش هم این است که ادبیات هنوز به کتاب وابستگی دارد و کتاب و شیوه چاپی نوستالژی طبیعی است.

اجازه بدهید به نویسندگان بپردازیم. در حال حاضر نویسندگان در ایران از چه جایگاهی برخوردار می باشند؟

-  نویسندگان مقام اجتماعیشان در ذهن مردم بسیار خوب می باشد. بدین معنا که رسانه ها و مردم، نویسندگان و شعرا را به احترام می شناسند. به طور مثال، بالاترین مقام مذهبی و سیاسی ما هر سال یک جلسه ی طولانی شعرخوانی با شاعران دارد که در دنیا بی نظیر می باشد. پریروز رئیس جمهور در مراسم اهدای جوایز برندگان کتاب سال حضور پیدا کرد و جوایز نویسندگان را به آنها اهدا نمود. اما اشکالاتی وجود دارد که این شان فرهنگی تبدیل به شان اقتصادی و اجتماعی نشده است. یعنی بیشتر نویسندگان و شاعران درگیر شغل دیگری به غیر از کار نوشتن هستند. البته این موضوع به شرایط اقتصادی فعلی کشور ما هم برمی گردد که ناشی از تحریم های آمریکا و برخی کشورهای دیگر است.

-  آیا نویسندگان عضو نهادی هستند؟ برای مثال من معاون اول رئیس اتحادیه نویسندگان بلاروس هستم که بیش از 700 نویسنده در آن عضو می باشند.

-  در ایران چیزی مانند اتحادیه نویسندگان بلاروس که متمرکز و تنها است وجود ندارد. اما مجموعه هایی وجود دارد که بخشی از وظایف یا بیش از آن وظایفی که شما در اینجا دارید را انجام می دهند. مثلا خود ما در بنیاد شعر و ادبیات داستانی برگزاری جوایز ملی را برعهده داریم، آموزش شاعران و نویسندگان جوان و ایجاد بستر برای رشد آنها را برعهده داریم. یا مثلا شورای نویسندگان کودک و نوجوان داریم که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان فعالیت می نماید و انجمن نویسندگان غیر دولتی وجود دارد که تعداد اعضای آن نیز بالا می باشد و به طور مستقل فعالیت می نماید.

-  اتحادیه نویسندگان بلاروس نیز نهادی غیر دولتی محسوب می شود.

-  البته دولت ما خدماتی را به نویسندگان ارائه می دهد. ما در واقع یک آیین نامه اهل قلم داریم که براساس یه سری شرایط مانند چاپ کتاب و غیره این نویسندگان را شناسایی می کند و به آنها یک سری خدمات ارائه می دهد. مثلا در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب به آنها بن کتاب عرضه می شود و یا آنها را بیمه می کند.

-  در کشور ما هم وزارت اطلاع رسانی از این گونه خدمات به تعداد معینی از نویسندگان ارائه می کند. کتاب ها چگونه به دست خواننده می رسند؟ از طریق کتاب فروشی ها یا کتابخانه ها؟

-  کتاب فروشی ها قطعا. کتابخانه های ما، البته در برخی از مناطق محروم فعالیت هایی دارند ولی کتابخانه ها از طریق کتاب فروشی ها که شامل کتاب فروشی های فیزیکی و الکترونیکی می باشند و یا نسخه های صوتی و الکترونیکی به کتابخانه ها خدمات می دهند. گاهی اوقات برای خرید کتاب مردم صف می کشند.

در مورد چه موضوعی باید نوشت تا اینکه مردم برای خرید کتاب صف بکشند؟

-  مثلا برای خرید یکی از کتاب های آقای رضا امیرخانی که برنده ی جایزه جلال شده بود مردم اینگونه صف کشیدند. ولی باز تاکید می کنم که این اتفاق همیشه نمی افتد ولی به هرحال باعث خوشحالی است.

-  در بلاروس هم از این گونه اتفاق ها به ندرت دیده می شود. خیلی دلم می خواهد که با کتاب های خود شما بیشتر آشنا بشوم.

-   اجازه بدهید یک توضیح کوتاه درمورد کتابی که به روسی ترجمه شده است و امکان دسترسی به آن می باشد عرض کنم. این کتاب در واقع روایت واقعه ی کربلا و اتفاقاتی است که برای امام حسین افتاده است. امام حسین یکی از مهمترین اشخاص است در دین وآیین ما. کتاب دیگری دارم به نام جای پای جلال، که بازنویسی سفرنامه ی یکی از مهمترین نویسندگان ایران می باشد که در حدود پنجاه سال پیش به این سفر رفته بود و من بعد از پنجاه سال این سفر را تکرار کردم و در مورد آن نوشتم.

چه چیز در این سفر بیشتر از همه شما را متعجب کرد؟

-   چیزی که برای من جالب بود این بود که جلال آل احمد در برخی از این مناطق که من رفتم هنوز در چشم و دل مردم محترم، آشنا و زنده بود. و روایت مردم از جلال با تمام روایت هایی که ما از روشنفکران و جامعه ی ادبی و فضای سیاسی داشتیم کاملا متفاوت بود. به این نتیجه رسیدم که نظر مردم خیلی مهم تر و متفاوت تر از فضای روشنفکری است.

ممکن است که این موضوع شاهدی است بر احترام به آنچه این نویسنده نوشته بوده و مردم به یاد دارند؟ و این نقش او به عنوان یک نویسنده است؟

-   البته این هست ولی در مورد جلال شخصیت او بر روی مردم آن مناطق تاثیر بیشتری نسبت به نوشته هایش گذاشته است. جلال از نوشته هایش بزرگتر بود. کتاب دیگرم که شاید بتوان گفت که پرفروش ترین کتاب من نیز می باشد روایت انتقال ضریح جدید امام حسین از ایران به عراق در کربلا می باشد که حدود 18 روز به طول انجامید. نسبت مردم که اعتقاد دارند به امام حسین در طول این 18 روز و اتفاقاتی که افتاد روایت جذابی ایجاد کرده است که این روایت مورد توجه قرار گرفت. حدود 25 هزار نسخه از این کتاب در طول 4-5 سال گذشته به فروش رسید.

چه سودی از فروش این کتاب کردید؟

-   من برای نوشتن کتاب یک قرارداد مشخصی داشتم و از فروش تعدادش دیگر چیزی دریافت نکردم. ولی این کتاب در سرنوشت حرفه ای من خیلی موثر بود. در این حد که نفر اول کشور یعنی رهبر انقلاب کتاب را خوانده و بواسطه آن به من توجه نشان داد.

در کل چقدر کتاب خوانی در ایران محبوب است؟

-  کتاب در ایران طرفدار زیادی دارد اما این طرفداری یک طرفداری متوازن نیست. یعنی همانطور که گفتم ما پر بازدیدکننده ترین نمایشگاه کتاب دنیا را داریم و فقط در 10 روز نمایشگاه حدود 100 میلیون دلار کتاب خرید و فروش می شود با وجود اینکه قیمت بسیار از اینجا پایین تر می باشد. اما این رفتار مقداری نامتوازن است یعنی جاهایی وجود دارد که خیلی کم کتاب می خوانند یا کتاب فروشی کم است و یا کتاب جزء اولویت هایشان نیست بنابراین با اینکه ما کتاب خوان های خیلی جدی در ایران داریم ولی وضعیت کتاب خوانی هنوز آنطور که علاقمند هستیم نشده است.

احساس شما از بلاروس؟

-  سرما. شاید فصل خوبی نیامدم. من تقریبا مطمئنم که شما بهار و تابستان بسیار زیبایی دارید. ولی من تا بحال سابقه این را نداشتم که در زیر نور خورشید هوای منفی شش درجه را تجربه کنم. و همچنین سابقه نداشته که سرزمینی را ببینم که در آن کوه نباشد. احساس می کنم که در بلاروس یک آرامش عمومی در جریان است. قسمت خوب این آرامش کم هیاهو بودنش است و قسمت بد آن کم هیجان بودن آن می باشد.

-  نظر کسی که برای اولین بار به بلاروس آمده در مورد دیگران بسیار جالب است.

-  من البته تا آنجایی که نزدیکی فرهنگی با روسیه دارید، ذهنیتی دارم چون دو بار روسیه بودم. ولی  حتما اینجا با روسیه متفاوت است.

-  بله، مطمئنا تفاوت هایی است. بلاروسی ها بلاروسی هستند. البته که ما هم اسلاو هستیم ولی تفاوت وجود دارد. در مورد سرما هم می توانم بگویم که برای ما هوا گرم است و تقریبا زمستانی نداشتیم و این برفی هم که امروز آمد برای همه ی ما خبری خوشحال کننده بود و ما به یکدیگر پیغام می دهیم که بالاخره برف آمد و فورا عکس بگیرید چون به سرعت آب می شود.

-  امیدوارم تابستان در گرمای 40 درجه در خدمات شما باشیم. برای ما هوای خوبی است.

-  برای ما بهتر بود که در این موقع سال برف می بارید چون وقتی برف نمی بارد همه جا تیره و تار و دلگیر است.

-  البته که هم برف هم باران بهتر از تیره و تار بودن است. ولی معروف است که برف با خود گرما می آورد و نه سرما. در واقع اگر یکی بخواهد آن دیگری را بیاورد این سرما است که برف را می آورد.

-  شما خوش اقبال بودید که برف هم بارید. امسال زمستان تشریف آوردید به بلاروس، دفعه بعد زمانی که پروژه ما عملیاتی شود شما تشریف می آورید و هوا گرم خواهد بود. در کنار تمام اینها شما در نمایشگاه می بینید که همه با شور و شوق حضور دارند. نویسندگان زیادی آمده اند. در غرفه ما مرتب بحث و گفتگو انجام می شود و همه از دیدار یکدیگر خوشحال هستند و آثار خود را معرفی می کنند. خوشحال کننده است وقتی خوانندگان زیادی از نمایشگاه بازدید می کنند.

-   من امیدوارم که شرایطی فراهم شود تا خانم استلماخ یا همکارانشان در نمایشگاه کتاب تهران بتوانند شرکت کنند و بزرگ ترین اتفاق فرهنگی کشور ما که با موضوع کتاب گره خورده است را از نزدیک ببینند. با وجود اینکه نمایشگاه کتاب تهران ده روز طول می کشد ولی من هنوز تا این سن نتوانسته ام در نمایشگاه کتاب یکبار کامل نمایشگاه را ببینم.

-   فکر می کنم اگر پروژه همکاری ما آغاز شود شروع بسیار خوبی برای دوستی ادبی ما خواهد بود.

انتهای پیام/ص

 

تعداد نمایش : 597 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • اختتامیه ششمین جایزه جهانی اربعین
    آیین اختتامیه ششمین جایزه جهانی اربعین با محوریت «سرداران مقاومت؛ حافظان امنیت اربعین» با حضور شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از نفرات برگزيده در پنج بخش عکس، فیلم حرفه‌ای، فیلم مردمی، سفرنامه و فعالان مجازی اربعین تجلیل به عمل آمد.

  • گرامیداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
    با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مراسم گرامیداشت هفته پژوهش در حسینیه الزهرا(س) برگزار و از برگزيدگان هفته پژوهش و رایزنان برگزیده در حوزه‌های پژوهش و رصد و پایش محل مأموریت تقدیر به عمل آمد.

  • برگزاري دور هفتم گفت‌وگوی دینی مرکز گفتگوی ادیان و كليساي كاتوليك فيليپين
    دور هفتم گفت‌وگوی دینی مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگ‌ها سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و كليساي كاتوليك فيليپين با عنوان «نقش دين در سلامت انسان» (17 آذرماه) به صورت وبينار، برگزار و اندیشمندان مسلمان و مسیحی از دو کشور ایران و فیلیپین آراء خود را در زمینه موضوع سمینار تشریح كردند.

  • نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب
    نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی (15 تیرماه) با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حسينيه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.