English|عربي
صفحه اصلي|اروپا - آمريكا|آفريقا - عربي|آسيا - اقيانوسيه|اخبار سازمان|آشنایی با سازمان
شنبه ٢١ فروردين ١٤٠٠
نقش فردوسی در گسترش زبان فارسی
نقش فردوسی در گسترش زبان فارسی تاریخ ثبت : 1399/03/10
طبقه بندي : ,,
عنوان : نقش فردوسی در گسترش زبان فارسی
مصاحبه شونده : رضا عسگری، رایزن فرهنگی ایران در هراره
مصاحبه كننده : <#f:3885/>
محل مصاحبه : <#f:3886/>
منبع : <#f:3887/>
تاريخ مصاحبه : <#f:3888/>
متن :

رضا عسگری، رایزن فرهنگی ایران در هراره به مناسبت بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز زبان فارسی، در باره این شاعر بلند آوازه ایران گفت: تعیین روز ویژه‌ای به عنوان روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و زبان فارسی در تاریخ رسمی کشور، شایسته ترین اقدام ممکن برای نشان دادن اهمیت نقش خیره کننده فردوسی در پاسداری از گنجینه ادب پارسی نه تنها برای پارسی زبانان، بلکه برای ادبیات و تاریخ جهان است.

وی ادامه داد: شاهنامه، شاهکار فردوسی که در انگلیسی از آن با عنوان کتاب شاهان یاد می‌شود به باور برخی از صاحب نظران در واقع شاه کتاب‌ها یا اثری بی بدیل به شمار می‌رود هر چند که بحث‌هایی در میان علاقمندان به این اثر در باره شخصیت‌های این اثر حماسی که در نوع خود طولانی ترین اثر محسوب می‌شود، وجود دارد.

عسگری اضافه کرد: ممکن است پیام‌های پهلوانی و حماسی به مذاق برخی خوش نیاید اما جدا از شرح جزئیات داستان‌های شاهنامه، مهمترین ویژگی این اثر حماسی زبان و قالب‌هایی است که فردوسی برای روایت و بازگو کردن اندیشه‌های سترگ خود که در واقع میراثی برای آیندگان به شمار می‌رود، برگزیده است.

وی در ادامه سخنانش، مطرح کرد: از شاهنامه فردوسی به عنوان سند بی چون و چرای هویت فرهنگی مردم ایران زمین یاد می‌شود چون زبان فارسی بیشترین نقش را در پاسداری از گوهر هویت قومی و ملی ایران بر عهده داشته است. هیچ کس یارای آن را ندارد که نقش فردوسی را به عنوان ستون اصلی و سنگ بنای زبان و ادب پارسی، انکار کند. نکته اصلی در خلق این اثر حماسی از سوی فردوسی، انگیزه وی در  سرودن شاهنامه است که به باور من، خلق یک اثر ادبی نبوده است.

رایزن فرهنگی ایران در هراره گفت: انگیزه فردوسی در به نظم کشیدن شاهنامه، زنده نگه داشتن میهن پرستی در دورانی بود که نامی از ایران به عنوان یک کشور برجای نمانده بود. البته نمی‌توان گفت که فردوسی بنیانگذار ملی گرایی و میهن دوستی ایرانیان بوده است، چون مردم این سرزمین از همان دوران نخستین، میهن پرست بوده‌اند.

عسگری درباره دین و مذهب فردوسی خاطرنشان کرد: فردوسی پس از ستایش پروردگار و رسول اکرم(ص)، به پیشوایان مذهبی ادای احترام کرده است هر چند وی در مواردی به بازگو کرد تاریخ سرزمین پارس و بازگو کردن آئین زرتشتی و دیگر آئین‌هایی باستانی ایران با جزئیات فراوان اشاره کرده است.

وی با اشاره به نقش زبان پارسی در ترویج علم و دانش در تاریخ تمدن بشری مطرح کرد: در طول تاریخ، زبان پارسی زبان فرهنگی فاخری بوده که در بسیاری از امپراتوری‌های غرب، مرکز و شرق آسیا رواج داشته است. نوشته‌های فارسی باستان روی سنگ‌ نبشته ‌های باستانی قرون ششم تا چهارم پیش از میلاد نقش بسته اند و فارسی میانه را می توان در متون آرامی ( پهلوی و مانوی) و سنگ نبشته های برجای مانده از دوران امپراتوری پارت ها و کتاب های مربوط به آئین زرتشت و مانوی، بین سده های سوم تا دهم میلادی مشاهد کرد.

عسگری در ادامه، بیان کرد: در میان آثار معروف ادبیات فارسی میانه می‌توان به شاهنامه، مثنوی معنوی، رباعیات خیام، خمسه نظامی گنجوی، دیوان حافظ، منطق الطیر عطار نیشابوری و گلستان و بوستان سعدی اشاره کرد.

رایزن فرهنگی ایران در هراره به غنای ادبیات فارسی که آکنده از قریحه، تعابیر و نکات ظرایف است، اشاره کرد و گفت: فارسی به علت سازگاری با طبیعت انسان همچنان جسم و جان مخاطبان و مشتاقان خود را در دنیای کنونی، تحت تاثیر قرار می‌دهد و بی تردید یکی از شیوا ترین و دلسپندترین زبان‌هاست.  

عسگری همچنین، افزود: بی تردید، ادبیات فارسی یکی از مهمترین حلقه‌ها در آثار و نوشته‌های ادبی جهان بوده و همانند گوهری تابناک بر تارک مشرق زمین و جهان اسلام می‌درخشد. این ویژگی در واقع محصول فرایند گسترده تعامل و نفوذ قرون متمادی است که توانسته است به چنین حلقه و یکی از ارزشمندترین میراث بشری تبدیل  شود.

وی به فراگیری زبان فارسی در اقصی نقاط دنیا اشاره و تصریح کرد: امروزه در بسیاری از کشورهای اروپایی و قاره آمریکا، زبان فارسی به علت اهمیت آن برای دانش، اندیشه و فرهنگ مردم فلات ایران، تدریس می‌شود و همین امر نشانه غنای ادبیات این زبان و برجستگی آن در گذشته و حال، در میان زبان‌های ملل دیگر است.

رایزن فرهنگی ایران در هراره در پاسخ به این سوال که در صحبت از اسلام، زبان عربی عمده ترین زبان اسلام تلقی می‌شود. جایگاه زبان پارسی در این زمینه چیست؟، گفت: مردم ساکن در مناطق غربی ایران از 900 سال پیش از اسلام و تا قرن ها پس از اسلام، به زبان پهلوی سخن می گفتند. هزاران سال پیش از ظهور اسلام، ایرانیان ساکن مناطق شرقی کشور به زبان دری سخن می گفتند اما امروزه از این زبان به عنوان زبان فارسی یاد می کنند که در غرب ایران رواج داشت. زبان مردم خراسان و شرق کویر به علت هجوم  قبایل وحشی و نفوذ زبان رسمی ساسانی، در گذشته های دور به دست فراموشی سپرده شد.

وی ادامه داد: به هر حال، هنگامی که پهلوی، به زبان رسمی تبدیل شد و خواندن و نوشتن به این زبان رواج یافت و زمامداران و روحانیون به این زبان گفتگو کردند، هنوز زبان پهلوی حروف الفبا نداشت، درست همانند زبان سمنانی و گیلک و برخی زبان های دیگر که از داشتن حروف الفبا محروم هستند. در آن زمان همه ساکنان مناطق شرقی ایران به این زبان سخن می گفتند. در سراسر خراسان و افغانستان و بخش‌هایی از جمهوری‌های شوروی پیشین تا سمرقند و بخارا و کرانه ها سیحون و جیحون و مناطقی از هند.

عسگری تأکید کرد: این دوران مقارن سال‌های اولیه اسلام بود. در همان دوران زبان رسمی تغییر یافت چون مردم ناگزیر بودند با خداوند و زمامداران جدید، به زبان عربی صحبت کنند و به این زبان نامه نگاری کنند و کتاب بنویسند. اما ساکنان مناطقی که خراسان و خراسان بزرگ نامیده می‌شود، همواره به زبان رایج این منطقه یعنی دری، صحبت می‌کردند.

وی در ادامه سخنانش، گفت: قدیمی ترین شعر فارسی به یادگار مانده از آن زمان، مربوط به سال 256 است و قدیمی ترین نثر نیز به سال 346 تعلق دارد. اما به هیچ وجه نمی توان با قاطعیت گفت که این دو قطعه شعر و نثر، قدیمی ترین در نوع خود هستند و اینکه پیش از آنها چنین آثاری وجود نداشته است.

عسگری مطرح کرد: امروزه در شش کشور جهان زبان فارسی به عنوان زبان دوم در مدارس تدریس می‌شوند. گرجستان، ارمنستان، لبنان، قرقیزستان و جمهوری آذربایجان، از جمله این کشورها هستند. ما تلاش می‌کنیم تا زبان فارسی را به عنوان زبان دوم در دیگر کشورهای جهان نیز رواج دهیم. در 200 دانشگاه در کشورهای مختلف جهان کرسی های شرق شناسی وجود دارد و دانشجویان، دوره ای 5 ساله را برای  دریافت مدرک این رشته سپری می کنند.

وی افزود: این دانشجویان از سال سوم تحصیلی می باید یکی از زبان های عمده شرقی از جمله عربی، فارسی، ترکی و عبری را انتخاب کنند. یکی از مسئولیت های ما، تدریس زبان فارسی به داوطلبان فراگیری این زبان است. در شش کشور، کارکنان بنیاد سعدی که در واقع مشاوران فرهنگی سفارتخانه هستند و از سوی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی گمارده می شوند، تدریس در کلاس های درس فارسی را بر عهده دارند. کلاس های آموزش فارسی در خلال هفته به کسانی که به فراگیری این زبان علاقمند هستند برگزار می شود. امروزه حدود 5 هزار نفر در این کشورها به فراگیری زبان فارسی سرگرم هستند.

رایزن فرهنگی ایران در هراره خاطرنشان کرد: نکته دیگر اینکه، برای افزایش شمار علاقمندان به فراگیری زبان فارسی از انواع شیوه های تبلیغ و اطلاع رسانی استفاده می کنیم. با اطلاع رسانی در این زمینه که افراد با فراگیری زبان فارسی می توانند بدون نیاز به رفتن به سینما و تماشای فیلم های دارای زیرنویس به زبان محلی، فیلم های فارسی با شهرت بین المللی را به زبان اصلی تماشا کنند، شمار زیادی داوطلب فراگیری زبان فارسی را به کلاس های تدریس این زبان جذب می کنیم.

وی بیان کرد: کار دیگری که ما برای آن تبلیغ می کنیم این است که به علاقمندان به فراگیری زبان فارسی می گوییم که با دانستن زبان فارسی با زبان تمدن ایران بزرگ که 9 کشور را در بر می گیرد، آشنا خواهند شد.

رایزن فرهنگی ایران در هراره در ادامه، اظهار کرد: بخش دیگری از فعالیت‌های ما تدریس زبان و ادبیات فارسی برای دانشجویان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و در مواردی نیز دانشجویان دکتری است. از دیگر وظایف و مسئولیت‌های ما، تشویق فرزندان ایرانیان مقیم خارج به فراگیری زبان فارسی است. کتاب‌های درسی ما برای گروه‌های فراگیرنده زبان فارسی شکل علمی به خود گرفته است. از سوی دیگر، برای تدریس زبان و ادبیات فارسی به ایرانیان مقیم خارج و بیگانگان بین دو تا چهار سازمان غیر دولتی داریم. ما با این گونه سازمان ها ارتباط برقرار کرده و در مواردی برایشان کتاب ارسال می‌کنیم و آموزگاران آنها را نیز در فصل تابستان آموزش می‌دهیم.

انتهای پیام/ص

 

تعداد نمایش : 959 <<بازگشت

 

گزارش تصويري
  • اختتامیه ششمین جایزه جهانی اربعین
    آیین اختتامیه ششمین جایزه جهانی اربعین با محوریت «سرداران مقاومت؛ حافظان امنیت اربعین» با حضور شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از نفرات برگزيده در پنج بخش عکس، فیلم حرفه‌ای، فیلم مردمی، سفرنامه و فعالان مجازی اربعین تجلیل به عمل آمد.

  • گرامیداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
    با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مراسم گرامیداشت هفته پژوهش در حسینیه الزهرا(س) برگزار و از برگزيدگان هفته پژوهش و رایزنان برگزیده در حوزه‌های پژوهش و رصد و پایش محل مأموریت تقدیر به عمل آمد.

  • برگزاري دور هفتم گفت‌وگوی دینی مرکز گفتگوی ادیان و كليساي كاتوليك فيليپين
    دور هفتم گفت‌وگوی دینی مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگ‌ها سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و كليساي كاتوليك فيليپين با عنوان «نقش دين در سلامت انسان» (17 آذرماه) به صورت وبينار، برگزار و اندیشمندان مسلمان و مسیحی از دو کشور ایران و فیلیپین آراء خود را در زمینه موضوع سمینار تشریح كردند.

  • نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب
    نشست مشترک شورای معاونین سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی (15 تیرماه) با حضور ابوذر ابراهیمی‌ترکمان در حسينيه الزهرا(س) این سازمان برگزار شد.

  • بزرگداشت هفته پژوهش در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
    مراسم بزرگداشت هفته پژوهش (دوم دی‌ماه) با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار و از پژوهشگران برتر تقدير شد.